هرم سلسله مراتب نیازهای مازلو که در دهه ۶۰ قرن بیستم توسط آبراهام مازلو مطرح گردید یک تئوری انگیزشی روانی است که نیازهای اساسی بشر را در پنج دسته بندی قرار می دهد. به اعتقاد مازلو نیازهای آدمی از یک سلسله مراتب برخوردارند که رفتار افراد در لحظات خاص تحت تاثیر شدیدترین نیاز قرار می گیرد.
هنگامی که ارضای نیازها آغاز می شوند، تغییری که در انگیزش فرد رخ خواهد داد بدین گونه است که به جای نیازهای قبل، سطح دیگری از نیازها، اهمیت یافته و محرک رفتار خواهد شد. نیازها به همین ترتیب تا پایان سلسله مراتب نیازها اوج گرفته و پس از ارضاء فروکش کرده و نوبت به دیگری می سپارند.
۵ طبقه نیازهای اساسی بشر:
۱- نیازهای زیستی Physiological Needs
شامل نیازهای اولیه و حیاتی بقاء بشر و شامل مواردی چون خوراک، پوشاک ، مسکن ، سلامت و … می باشد که پایه ای ترین نیازها برشمرده می گردند و در صورت عدم ارضاء کافی، عمده فعالیت شخص احتمالا در این سطح بوده و بقیه نیازها انگیزش کمی ایجاد خواهد کرد.
۲- نیازهای ایمنی Safety Needs
شامل نیازهای احساس امنیت و ایمن بودن جانی و عدم محرومیت از نیازهای اساسی در حال و آینده است.
۳- نیازهای اجتماعی Belongings and Love Needs
انسان موجودی است اجتماعی و هنگامی که نیازهای اجتماعی اوج می گیرد، آدمی برای روابط معنی دار با دیگران، سخت می کوشد. این نیازها شامل پذیرفته شدن در اجتماع، احساس تعلق داشتن، دوست داشته شدن می باشد.
۴- نیاز احترام Esteem Needs
این نیاز ابتدا مربوط به خود شخص و سپس قدر و منزلتی است که توسط دیگران کسب می نماید. و شامل نیازهایی چون عزت نفس، اعتماد بنفس، موفقیت و احترام متقابل می باشد.
۵- خودشکوفائی Self-Actualizations
بالاترین سطح نیازهای بشر و بالفعل نمودن هر آنچه که در آن به عنوان اشرف مخلوقات بصورت بالقوه بودیعه قرار گرفته است. مانند: معنویت، اخلاق،خلاقیت، حسن نیت
نوشته : فرشید بهارلو
منابع: simplypsychology.org/Wikipedia
فرشید بهارلو